OIT: ku yantal k’eexilo’ob ti’ bix u yúuchul meyaj

Máax ma’ jach kaambanaja’ane’ sajbe’entsil yaniko’ob tu yóok’olal túumben ba’alo’ob

De la Redacción
Oochel Amazon
K'iintsil

Jueves 24 ti' enero, 2019

Te’e k’iino’oba’, uláak’ muuk’o’ob táan u yantalo’obe’ táan u jelbesiko’ob bix u yúuchul meyaj tumen wíinik, beey úuchik u ya’alal tumen Organización Internacional del Trabajo (OIT) úuchik u jets’ik le túumben ba’alo’ob táan u yantal wa avances tecnológicos yaan u beetiko’ob ka jóok’ok uláak’ meyajo’ob ti’al beetbil ba’ale’ ma’ jach sajbe’entsil ti’al máax ma’ jach kaambanaja’ani’.

“Túumben ba’al ku yantal je’el bix inteligencia artificial, automatización yéetel robóticae’, yaan u beetiko’ob ka jóok’ok uláak’ meyajo’ob ti’al beetbil, ba’ale’ máax ken u pe’ert u meyaj ka’alikil táan u chikpajal le je’ela’, leti’e’ máax ma’ kaambanaja’an ti’al u ch’a’ak u beel le túumben páajtalilo’oba’”, beey úuchik u je’ets’el u tsolts’íibil Trabajar para un futuro más prometedor, beeta’an tumen aj xak’al xooko’ob táaka’ano’ob Comisión Mundial sobre el Futuro del Trabajo, méek’a’an tumen OIT, úuchik u ts’a’abal k’ajóoltbil tu kaajil Ginebra tu k’iinil úuchik u k’iimbesa’al 100 ja’abo’ob yanak mola’ay ku meyaj yáanal u bo’oyil Organización de las Naciones Unidas.

Múuch’kabile’ táan u tukultik ka yanak jump’éel nu’ukbesaj tu’ux ka p’áatak wíinik beey u nooyile’, ti’al ka ts’a’abak taak’in u ka’ansalo’ob, ka yanak u mola’ayilo’ob meyaj yéetel ka p’áatak no’oja’an uti’alo’ob, beyxan ka páatak u bo’otchajal.

Tu ya’alaj xan jayp’éel no’ojan ba’alo’ob unaj u beeta’al ti’al u ts’aatáanta’al talamilo’ob ku yantal tu yóok’olal le jejeláas k’eexilo’ob yaan, je’el bix ka béeyak u je’ets’el ma’ u xóot’ol meyaj ti’ máak, u kaláanta’al wíinik tu k’iinil u síijil tak le ken ch’íijik yéetel ma’ u xu’ulul u kaambal máak mix bik’in.

Aj xak’al xooko’obe’ ku ya’aliko’obe’ jach k’a’anan u yantal k’eexilo’ob ichil túumben ba’alo’ob ku yantal ba’ale’ ti’al u yutsil meyaj; ka yanak u ya’abil taak’in ti’al taak’inil ku yantal ti’ kaajo’ob, ti’ k’áaxo’ob yéetel ka kaláanta’ak xan yóok’ol kaab; k’a’anan u yantal jump’éel nu’ukbesaj ka u beet u k’éexel ba’al yéetel ti’al u yutsil keetil ichil xiib yéetel ko’olel, beyxan ti’al ka suunak tu beel taak’in ti’ mola’ayo’ob, tumen beyo’ je’el u páajtal u yantal taak’in tak náach k’iin.

Tu súutukil úuchik u ts’a’abal k’ajóoltbil tsolts’íibe’, Ciryl Ramaphosa, máax beetik u jala’achil Sudáfrica yéetel máax táaka’an xan ti’ u múuch’il máako’ob táann u beetiko’ob tsolts’íibe’, tu ya’alaje’ táan u yantal x wo’okinil k’iino’ob yóok’olal meyaj, tumen ya’ab ba’al táan u yúuchul, túumben ba’alo’ob, lu’umo’ob yéetel yaan xan talamilo’ob ti’ bix yanik yóok’ol kaab.

Tu tsikbaltaj xane’, sáansamal u bin u ya’abta’al noj xáak’ab ku yantal yóok’olal meyaj, tumen yaan lu’umo’obe’ táan u jach ch’a’ajoltiko’ob u tuukulil nilateralismo yéetel nacionalismo.

Yóok’olal túumbel digital k’iinilo’ob yaniko’one’, ts’íibe’ ku ya’alike’, k’a’anan ka ya’abkunsak taak’in ku ts’a’abal ti’al u kaambal máak, ti’al u jóok’ol táanil, tumen u yila’al beyka’aj u yutsil producto interno bruto ma’ tu chukik ti’al u je’ets’el beyka’aj ma’alo’obil jump’éel ba’al.