50 ja’abo’ob ti’ ts’ook paax beeta’ab tumen Beatles

Ts’ook paax tu beetaj 'El cuarteto de Liverpool' ti’ úuch Apple Corps, tu k’íiwikil Londres

La Jornada Maya
Oochel Captura de video
K'iintsil

Londres, Inglaterra
Miércoles 31 ti' enero, 2019

Tu k’iinil 30 ti’ enero ti’ u ja’abil 1969, 50 ja’abo’ob paachile’, u kantúul j paaxilo’ob ti’ u múuch’il The Beatles tu beetaj jump’éel paaxil k’ajóolta’ab beey Concierto en la terraza, úuchik u wa’atalo’ob paax tu teechoil u kúuchil Apple Corps, tu’ux tu táabsajo’ob tu paachil k’iine’ u discoil Abbey Road.

Múuch’paaxil Cuarteto de Liverpool, tu’ux táakpaja’an Paul McCartney, John Lennon, Ringo Starr yéetel George Harrisone’, tu beetaj u ts’ook paaxil beey múuch’ile’ ti’ jump’éel u kúuchil Londres, k’iin jach k’ajóolta’ano’ob, ba’ale’ táan xan u máansik talamilo’ob tumen káaj u yantal k’uxil ichilo’ob.

U tsikbalil ti’al u je’ets’el tu’ux, ba’ax k’iin yéetel bix ken beeta’ak u paaxil Concierto en la terraza beeta’ab tu káajbal u winalil enero, tse’el u tuukulil u beeta’al ti’ jump’éel u najil ts’akyaj tu’ux ka yanak paalal, beyxan tsikbalta’ab ka beeta’ak ti’ jump’éel cheem, wa aktáan ti’ u yúuchben kaajil Egipto, tu’ux ka páatak u cha’antal tumen beduinos.

Tu chúumuk k’iinil 30 ti’ eneroe’, The Beatles tu na’aksaj u nu’ukulilo’ob yéetel tuláakal ba’ax k’a’abéeti’ob ti’al u paaxo’ob tu yóok’ pak’il le kúuchil tu’ux ku meyajo’ob ti’al u beetiko’ob u yáax “conciertoo’” ti’ u xíimbalmeyajil yaan u beetiko’ob Norteamérica tu ja’abil 1966, ts’o’okole’ leti’ xaan u ts’ook téenal úuchik u múul paax u kantúulilo’ob.

Múuch’paax síij Liverpoole’ tu paxaj Don't Let Me Down, I've Got a Feeling, One After 909, Dig a Pony yéetel Get Back, le ts’ooka’ tu paxajo’ob ka’atéen. U ya’abil le k’aayo’obo’ táakbesa’abo’ob ichil u discoil Let It Be.

Paax beeta’ab te’e k’iinako’obe’ láayli’ u k’a’ajsa’al tak walkila’, tumen ya’abach ba’al tu k’exajo’ob ti’ bix u yúuchul paax, xáanchaj chéen jayp’éel minutos tumen ma’ utschaj ti’ yich u yéet kajalo’ob, le beetik leti’obe’ tu t’anajo’ob aj kanan kaajo’ob máaxo’ob k’ucho’ob ti’al u xu’ulsiko’ob paax.