Kíim Lagerfeld, u deseñadoril Chanel

Ts'íib yéetel oochel Afp
K'iintsil

París, Francia
Miércoles 20 ti' febrero, 2019

J aléemanil Karl Lagerfeld, leti’e diseñador máax jel patjo’olt Chanel yéetel leti’e’ máax tu beetaj noj xíimbal e’esajilo’obe’, kíim jo’oljeak martes, 85 u ja’abil ka’achij; u sa’atal u kuxtale’ ku p’atik jóojochil u noj chíikulal moda.

U kúuchil Chanele’, tu’ux ku beetik ka’ach u artístico jo’olpóopil lik’ul 36 ja’abo’ob paachile’, tu jets’aj ti’ AFP, jaaj le ba’ax ts’o’ok u yáax k’a’aytal tumen u pik’il ju’unil Purepeople, tu’ux a’alabe’, sa’at u kuxtal tu kúuchil ts’akyaj Americano de Neuilly, tu bak’pachil París, tu’ux yanchaj u yoksa’al tu yáak’abil lunes.

Máax jo’olbesik u múuch’meyajil LVMH, Bernard Arnault, tu ya’alaje’, “tajan luba’an u yóol”, ts’o’okole’ tu chíimpoltaj “u éetail jach u yaabiltmaj”, Karl Lagerfeld, “juntúul j sayab máak u jach ojel patjo’ol”, ti’ jump’éel t’aan tu beetaj yéetel túuxta’ab ti’ AFP.

“U na’atil a patjo’olile’, k’uch tak tu kuxtal ya’abach máako’ob, tu kuxtal Gianni yéetel ti’ teen. Mix bik’in u tu’ubul to’on u noj ba’alil ba’ax ka beetik. Mantats’ k kaambanajo’on ti’ teech” beey úuchik u ts’íibtik Donatella Versace ti’ Instagram.

U toj óolal Lagerfelde’ jach talamchaj ti’ le ts’ook p’iis k’iinilo’ob, p’áate’ ma’ páatchaj mix u jóok’ol u te’eskunt máak ka’aj ts’o’ok jump’éel xíimbal u ye’esajil nook’ Chanel, jump’éel ba’ax ma’ ka’a úuchuk lik’ul u k’iinilo’ob úuchik u káajal u meyaj te’elo’, tu ja’abil 1983.

Yéetel u sak tso’otsel pool mantats’ u k’axmaj, u gaafasil k’iin, u piixil k’ab yéetel u seten t’aane’, diseñador alemánile’, máax pa’at u k’aaba’ beey "Kaiser", láayli’ toj óol u yila’al ka’achij.

Mina’an u muknáalil

Leti’e’ ti’ yaan tu táan óoxp’éel noj k’aaba’ob (Chanel, Fendi yéetel uláak’ jump’éel tu’ux tu ts’áaj u k’aabai’), ba’ale’ tu táan tuláakal máak ilike’, u k’aabae’ ma’atáan u páajtal u ja’atsal ti’ Chanel. Ka kóoj te’e mola’ayo’, tu ja’abil 1983, le kúuchilo’ k’aas paachil p’aatal. Tu yóok’olal u meyaje’, túumbenchaji. Maanal ti’ 30 ja’abo’ob táan u patjo’oltik túumben ba’alo’obe’, káaj u ye’esik túumben e’esajilo’ob, je’el bix traje de chaqueta tu jach ts’áaj k’ajóoltbil.

Gabrielle Chanel "míin tu jach p’ektaj" u meyaj, ku ya’alik "Kaiser" ("emperador" ich alemán), máax k’ajóolta’ab yóok’lal bix u chichil u t’aan.

Yóok’lal bix yanik túumben k’iino’obe’, tu beetaj túumben e’esajilo’ob ti’al u ts’áak káajóoltbil u meyaj, ti’al beyo’ u túumbenkunsik koonol, óoli’ je’ex jump’éel kúuchil ti’al u cha’antal its’at wa beey jump’éel noj bej, tu’ux jach ma’alo’ob úuchik u k’a’amal ti’ redes sociales.

Sïij tu kaajil Hamburgo (tu xamanil Alemania), Lagerfeld mantats’ tu ye’esaj u yóole’ jeets’el yanik yéetel u k’iinil úuchik u síijil. Yanchaj jayp’éel alamanil pik’il ju’uno’ob tu jets’ajo’ob, yéetel u yáantajil oficial ju’uno’obe’, yanchaj tu k’iinil 10 ti’ septiembre ti’ u ja’abil 1933, ba’ale’ leti’e’ tu ya’alaj ti’ jump’éel tsikbal tu beetaj tu ja’abil 2013, yéetel u pik’il ju’unil Paris-Matche’, yanchaj tu ja’abil 1935, tu’ux tu ya’alaj “in na’e’ tu k’exaj u k’iinil úuchik in síijil”.

Yóok’olal u kíimile’, u tuukulile’, je’el bix uláak’ ba’alo’obe’, sáasil yanik ti’. K?áatchibta’ab tumen u pik’il ju’unil Numéro wa je’el u yóotik ka beeta’ak jump’éel noj muknáalil ti’ u najil k’uj Madeleine, ti’ u noj kaajil París, je’el bix úuchik u beeta’al yéetel j k’aay fráncesil Johnny Hallyday, ba’ale’ tu ya’alaj: "¡Qué horror ! Ma’ táamn u yantal muukil. Chéen kíimil”.

"In k’áat chéen ka sa’ataken je’el bix ba’alche’ob ich k’áax”, tu ya’alaj ti’ u kúuchil cha’an TV France 3.