Náak 18 u túul alpinistailo'ob kimen tu asab ka'anal wiitsilo'ob yóok'ol kaab

Reuters
Oochel AFP
K'iintsil

Lunes 27 ti' mayo, 2019

Le sábado máanika’, sa’at u kuxtal juntúul j británicoil, úuchik u na’akal tak tu ka’analil Monte Everest ba’ale’ ti’al u yéemele’ ma’ chukpaj u muuk’i’, beey úuchik u je’ets’el tumen jo’opóopilo’ob; yéetele’ ku náakal waxaktúul máak ts’o’ok u pe’etik u kuxtal ti’ asab ka’analil wiitsil yóok’ol kaab, yéetel ti’ Himalaya nepalíe’ ts’o’ok u náakal waxaklajun u túul máak máak kimen te’e k’iino’oba’.

Jo’olpóopo’obe’ tu ya’alao’obe’ u ya’abil máax ts’o’ok u kíimile’ ku yúuchul tumen ma’atech u chukpajal u muuk’o’ob, ku ka’analo’ob yéetel ku xantal ba’al tumen jach chochobkil u máan máak tu píich’il wiits, 8 mil 850 metros u ka’analil.

Robin Haynes Fisher, máax 44 u ja’abil ka’ache’, sa’at u kuxtal ti’ jump’éel baanta’il k’aab’aint’an beey “u baantail kíimil”, tumen ojéela’ane’ ma’ jach ya’ab iik’ ku páajtal u ch’a’abali’ ka’alikil tu bin u yéemel máak tu jach ka’analil wiits, beey úuchik u ya’alik Mira Acharya, juntúul u x meyajil turismo. Yéetele’ ku náakal waxaktúul máak kimen ka’alikil táan u yéemel Everest ti’ le k’iino’ob táan u ts’o’okolo’ob te’e winala’.

“Kíim tumen jach lúub u muuk’ úuchik u k’uchul jach tu ka’analil yéetel jach talam bix úuchik u bin u yéemel”, beey tu ya’alaj ti’ Reuters, Murari Sharma, máax ku meyaj ti’ u mola’ayil Everest Parivar Treks. “Táan ka’ach u yéemel yéetel u máakilo’ob jo’olbesik xíimbalil ka’alikil u bin u xíimbalo’ob, ba’ale’ k’uch u súutukil lúub u muuk’e’ ka’aj sa’at u yóol”.

Máaxo’ob jo’olbesik xíimbale’ tu k’exajo’ob u nu’ukulil iik’ Fisher, ka k’áata’ab ti’ wa ma’ u k’áat ja’i’, ba’ale’ mix ba’al páatchaj u beetiko’ob tu yóok’lal, beey tu ya’alaj Sharma.

Ti’ Monte Evereste’ láayli’ ku páajtal u na’akal máak lik’ul Tíbet, tu’ux jets’a’an xan láayli’ ts’o’ok u yantal máak kimen ti’ le k’iino’oba’.