Péeksaj óol ichil ONU yóok'lal u sajbe'entsil u k'i'ik'itpajal ébola ti' yóok'ol kaab

Reuters y Europa Press
Oochel AFP
K'iintsil

República Democrática del Congo
Viernes 19 de julio, 2019

Máax jo’olbesik u núuktajil Naciones Unidas yóok’lal ba’ax táan u yúuchul yéetel u k’oja’anil ébola tu lak’inil República Democrática del Congo (RDC), David Gressly, ts’o’ok u ya’alik jueves máanika’, “jach jaaj” pak’be’en ik’el, virus, je’el u k’i’itpajal wa ma’atáan u beeta’al wa ba’ax ti’al u xu’ulsa’al pak’be’en ik’el ti’ africano lu’umil.

Ti’ jump’éel k’áat chi’ tsikbal tu beetaj yéetel u kúuchil péeksaj británicail BBC, Gresslye’ tu jach a’alaj u k’a’ananil u yila’al ka “kaxta’ak ba’al u beeta’al” yéetel ik’el, ts’o’okole’ tu ya’alaj jach mina’an taak’in ts’a’aban ti’al u xu’ulsa’al ébola.

Yóok’lal le je’elo’, tu ya’alaje’ kexi’ wa Organización Mundial de la Salud (OMS) u yóot u jets’ pak’be’en ik’ele’ jump’éel ba’al táan u beetik u yantal sajbe’entsil ti’ u toj óol kaaj ba’ale’ tak máaxo’ob yaan táanxel lu’umil, le beetik unaj u jeets’ik u beetik wa ba’ax ti’al u xu’ulsik.

Gresslye’ ts’o’ok u ya’alike’ k’a’anan u ya’abkunsa’al kananil táan u beeta’al, beyxan uyojelta’al bix u pa’ak’al yéetel u ma’alo’obkúunsa’al bix u biinskubáaj kaaj. “Wa ma’e’, yaan u yantal kmáan tu paach pak’be’en ik’el ti’ le winalo’ob ku taala’”, tu tsolaj.

Ba’ax je’ets’ tumen OMSe’ ojéelta’ab ka’alikil xchukul páayt’anta’ab ti’al u beeta’al jump’éel múuch’tambal ti’al ka páatak u séeb ts’aatáanta’al pak’be’en ik’el tóop’ tu noj kaajil Goma, tu’ux kaja’an ka’ap’éel millonesil máako’ob yéetel ti’ p’aatal naats’ ti’ u xuul kaajil yéetel Ruanda.

“Kex tumen jaaj, ma’ jeets’el u páak’al ébola tu kaajil Goma, RDC wa Ugandae’, ts’o’ok u yila’al yaan ba’ax je’ela’an ti’ le je’elo’obo’, le beetik chi’ichnak máak tumen je’el u k’i’itpajal k’oja’anil”, beey úuchik u ya’alik máax jo’olbesik OMS, Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Ichil u ts’ook ba’ax ts’a’aban k’ajóoltbil tumen Ministerio de Salud congoleñoile’, tak bejla’ae’ ts’o’ok u yila’al yaan 2.522 u p’éel casos, ti’ le je’elo’obo’ yaan 2 mil 428 u p’éel jeets’el leti’ le k’oja’ano’, uláak’ 94 láayli’ táan u xak’alta’al u yila’al wa leti’ wa ma’ yéetel uláak’ mil 698 u túul máak ts’o’ok u kíimil tu yóok’lal.