Ooxole' táan kupik u yiik' Europa; óoli' k'ucha'an 40 grados u yooxolil

Ts'íib yéetel oochel: AFP
K'iintsil

París, Francia
Jueves 25 ti' julio, 2019

Ooxol táan u beetik Europae’ táan u jach muk’yajta’al tumen kajnáalo’ob, tumen jach ta’aytak u náakal 39 °C tu noj lu’umilo’ob Holanda yéetel Bélgica, kex tumen te’e k’iino’ob ku taala’ je’el u píitmáansik le je’elo’.

Tu lu’umil Holanda yéetel Bélgicae’ yanchaj uláak’ récord ichil u k’ajla’ayil, tumen náak 38.8 ºC yéetel 38.9 ºC, je’el bix tsoolilo’obo’, beey úuchik u ts’a’abal k’ajóoltbil tumen kúuchilo’ob xak’altik meteorología te’e lu’umo’obo’.

Ta’aytak u chukik las 3 ti’ u chíinil k’iine’, tu kaajil Gilze-Rijen, tu noojolil Holandae’, tu chukaj 38.8 ºC u yooxolil. U ts’ook u téenal ka jach na’ake’, úuch tu ja’abil 1944, ka jk’uch 38.6 ºC.

Tu lu’umil Bélgica, tu jach beetaj ooxol tu base militaril Kleine-Brogel, tu xaman lak’inil le noj lu’umo’, tu’ux náak tak 38.9 ºC tu yáax súuutukil u taal u chíinil k’iin.

Táan kt’aan yóok’lal “u jach k’a’am ooxolil ts’o’ok u beetik Bélgica lik’ul káajik u yila’al bix u máan k’iin, tu ja’abil 1833”, beey úuchik u ya’alik ti’ AFP David Dehenauw, máax jo’olbesik u mola’ayil Instituto Real Meteorológico (IRM).

Beey túuno’, yóok’lal ba’ax táan u yúuchul Bélgicae’, j-ila’abe’ yaan jump’éel “provisional” k’eexil, beey úuchik u ya’alik Dehnauw, tumen láayli’ táan u páa’ta’al ka k’a’amak ooxol táan u beetik, ku tukulta’ale’ tu yáak’abil viernes ken máanak.

K’ala’an najilo’ob xook

Ti’al túun u kaláanta’al kaaj ti’ seen ooxol táan u beetike’, yaan jayp’éel guarderías ti’ u kaajil Güeldres, tu chúumukil Holanda, tu’ux ts’o’ok u k’aliko’ob joolnaj tak viernes. “Yóok’lal jach ooxol táan u beetike’, k’a’anan xan kbeetik ba’ax k’a’anan ti’al u kaláanta’al paalal wa tumen ku yantal u p’a’atalo’ob ti’ jump’éel tu’uk’ tu’ux 40 grados u yooxolil, jach sajbe’entsil ba’al ts’o’okole’ ma’ in k’áat in beet ba’al beyo’”, beey úuchik u ya’alik máax jo’olbesik u guarderíasil Doomijn.

Te’e najilo’ob xooko’ mina’an aire acondicionado, ts’o’okole’ le je’elo’ ku beetik u yantal pak’be’en ik’elo’ob.

Tu noj lu’umil Franciae’, u ka’atéenil u jach beetik ooxol ichil jump’éel winal, jala’achobe’ tu jets’ajo’ob chak sajbe’entsil ti’ jump’éel baantail tu’ux láayli’ táaka’an París, te’elo’ kaja’an kex 20 millonesil máako’ob.

Chak sajbe’entsile’, leti’ u asab sajbe’entsil ku je’ets’el ti’ kanjaatsil, tu’ux láayli’ u yantal jump’éel "alerta sanitaria" ti’al tuláakal kajnáalo’ob, le beetik yanchaj u je’ets’el tu winalil junio máaniko’, ti’ kamp’éel departamentoilo’ob yaan tu noojolil le noj lu’umo’.