Ku ts'ook ila'al glaciar jsa'at tu lu'umil Islandia

Ts'íib yéetel oochel Ap
K'iintsil

Martes 20 ti' agosto, 2019
Islandia

Ichil u xookil k’aay tuukulo’ob, ch’eench’enkil yéetel político tse’eko’ob yóok’lal u yaayanta’al ka séeb beeta’ak wa ba’a ti’al u ts’aatáanta’al ba’ax k’ajóolta’an beey cambio climático, ajmeyaj yéetel aj kanan máako’ob, beyxan kajnáalo’ob islandesailo’obe’ tu ts’ook ilajo’ob u kúuchil tu’ux yanchaj ka’ach jump’éel galciar.

Geólogo islandésil Oddur Sigurðsson tu jets’aj ch’éej u yantal u glaciaril Okjokull, yanchaj óoli’ lajunp’éel ja’ab te’elo’. Ba’ale’ tu k’iinil domingoe’ jóok’sa’ab u ju’unil tu’ux ku jéets’el glaciare’ ts’o’ok u kíimil, ka’alikil túun beeta’abik jump’éel funeral tumen kúuchilo’ob k’a’aytik péektsilo’ob.

Yanchaj kex 100 u túul máak na’ak ti’ jump’éel volcán tu’ux xáanchajo’ob kex ka’ap’éel hora, ts’o’okole’ yanchaj paalal tu ts’áajo’ob jump’éel chíikulal ti’al u k’a’ajsa’al glaciar jp’a’at u k’aaba’ chéen beey “Ok”, tse’el ti’ u ts’íibil jokull, ich islandése’ u k’áat u ya’al glaciar.

Glaciar ka’ache’ ku xíitil tak tu náachil 15 kilómetros cuadrados (kex 6 millas cuadradas), beey tu ya’alaj Sigurðsson. Kajnáalo’obe’ tu k’a’ajsajo’ob ka’ache’ ku yuk’iko’ob sujuy ja’ ti’ ku ch’a’abal Ok.

“U chikpajal u kíimil jump’éel glaciare’ jump’éel kóol xikin táan u beeta’al to’on, k’a’anan kbeetik wa ba’ax”, beey tu ya’alaj máax beetik ka’ach u jala’achil Islandia Mary Robinson.

Le je’ela’ leti’e’ yáax glaciar ku sa’atal ti’ u petenil Islandia, ba’ale’ Sigurðsson tu ya’alaje’ tuláakal tu’ux ku yantal bat te’e noj lu’umo’ yaan u ch’éejelo’ob tak ichil 200 ja’abo’ob.

“Táan k-ilik ba’axo’ob k’aasilo’ob táan u taasik u seen chokotal yóok’ol kaab”, beey tu ya’alaj u yáax ministrail Islandia Katrín Jakobsdóttir. “Ma’ unaj u p’áatal ma’ kbeetik mixba’al”.

Jakobsdóttire’ tu ya’alaj yaan u ts’aatáantik u beetik wa ba’ax tu yóok’lal cambio climático, le beetik tsikbalta’ab ichil múuch’tambal yanchaj ichil u aj-jo’olbesajil máako’ob nórdicoilo’ob yéetel canciller alemanail Angela Merkel tu k’iinil martes, ti’ u kaajil Reikiavik.

“In wojel in wáabilo’obe’ yaan u k’áatiko’ob bix máanik le k’iina’ yéetel ba’axten ma’ tin ts’áaj in wóol ti’al in beetik wa ba’ax”, beey tu ya’alaj Gunnhildur Hallgrimsdottir, máax yaan 17 u ja’abil.