Guadalajarae' tu jets'aj u túumben Guinessil chíikulal ti' u yóok'osta'al folclor yóok'ol kaab

AFP
Oocgel Facebook Cultura Jalisco
K'iintsil

Guadalajara, Jalisco
Martes 27 ti' agosto, 2019

Sábado máanika’, je’ets’ túumben récord Guinness yóok’lal u yóok’otil folclor asab nojoch yóok’ol kaab. Ti’al ka páatake’ táakpajal 882 u túul máako’ob tu yóok’ostajo’ob u paaxil mariachi.

Túumben chíikulale’ béeychaj u beeta’al ichil u cha’anil Encuentro Internacional del Mariachi de Guadalajara, tu’ux ts’o’okili’ u yáax je’ets’el chíikulal yéetel 457 u túul máako’ob, ba’ale’ le je’elo’ tu ja’abil 2011.

“Ti’al ka páatak u xo’okol máake’, ila’abe’, ka u yóok’osto’ob kex jo’op’éel minuto xma’ xoot’ili’, ma’ u jóok’olo’ob ti’ tu’ux jeets’el unaj u suutulsuto’ob, ka u beeto’ob coreografía yéetel ka yanak u nook’il suuk u búukinta’al”, beey tu tsikbaltaj Carlos Tapia, máax jets’ik u yantal récords Guinness.

U ya’abil aj-óok’o’oto’obe’ ku kaambalo’ob ti’ u najilo’ob xook folclor, le beetike’ tu much’ajuba’ob kex chokoj k’iin ti’ Plaza Liberación, p’aatal tu k’íiwikil u noj kaajil Jalisco.

“Ka’ache’ láayli’ to’on kjets’maj récord. Ba’ale’ túumbene’ ku ye’esik bix táan kpéektsiltik kmiatsil yéetel ba’ax suuk kbeetik ichil táankelemo’ob”, beey tu ya’alaj Xavier Orendain, máax jo’olbesik Cámara de Comercio de Guadalajara, múuch’kabil beetik cha’an.

Xiibo’obe’ óok’otnajo’ob yéetel u nook’il charro, ts’a’abal u jats’uts’il chuuyil, ts’o’okole’ yaan u p’óoko’ob yéetel botas; ko’olelo’obe’ u búukintmajo’ob jump’éel nook’ jejeláas u boonil yéetel u jit’maj u poolo’ob yéetel u kóokotsil listono’ob.

Aj-óok’o’otobe’ tu juumsajo’ob tarimas yéetel u xanabo’ob, ka’alikil táan u yu’ubal k’a’anan paax ti’ le noj lu’umo’, je’el bix Guadalajara, La Negra, Alazanas yéetel Jarabe tapatío.

Jak’be’en óol bix utsil u yúuchul óok’ot

“In ti’ale’, jach ku ja’ak’al in wóol in wilik bix úuchik óok’ot yéetel xan bix u chikpajal kmitsil te’elo’”, beey tu ya’alaj Karla Gallardo, 24 u ja’abil, juntúul xcha’anil yéetel máax táaka’an xan ti’ jump’éel múuch’ óok’ot.

¡Béeychajij! ¡Béeychajij!, beey úuchik u yawta’al ich ki’imak óolil tumen máaxo’ob táakpajo’obi’ tu súutukil úuchik u je’ets’el Guinness.

U cha’anil Encuentro Internacional del Mariachi de Guadalajara ts’o’ok u béeykunsik bulukp’éel récords Guinness, ichilo’obe’ ti’ yaan u jach nojochil mosaico beeta’an yéetel chaquira beyxan u jach ya’abil mariachi múuch’ ti’al u paxik jump’éelili’ paax.